Gromobranija

Gromobranija obuhvata materijal za spoljašnju gromobransku instalaciju, a ona ima dva dela koja rade zajedno: prihvatni deo, koji na najvišoj tački objekta preuzima atmosfersko pražnjenje, i odvodni vod sa priborom, koji to pražnjenje sprovodi niz objekat do uzemljivača. U ponudi su oba — gromobrani marke Skylance i program trake, potpora i spojnog pribora.

Prihvatni deo čine aktivni gromobrani, odnosno hvataljke sa ranim startom (ESE, early streamer emission). Zadatak hvataljke je da udar primi na sebe umesto krova, dimnjaka ili opreme na njemu i da mu odmah odredi put ka zemlji. Postavlja se na najvišu tačku objekta, po pravilu na jarbol iznad krovne ravni, i od nje kreće spusni vod. Koji se model postavlja, na kojoj visini i u kom broju, određuje projekat zaštite od atmosferskog pražnjenja za konkretan objekat.

Odvodni deo čine čelična pocinkovana traka i pribor koji je drži i spaja. Potpore drže traku na odstojanju od podloge i biraju se prema površini na koju se montiraju: posebne za sleme, posebne za crep, posebne za vertikalni vod, dok se na fasadi sa olukom koristi stezaljka za oluk. Ukrsni komad spaja dve trake koje se ukrštaju. Kutija mernog spoja je mesto na kojem se veza sa uzemljivačem može razdvojiti i izmeriti pri kontroli instalacije. Oznake tipa JUS uz potpore, ukrsne komade i merne kutije ustaljene su u struci i pod njima se ovaj pribor traži i naručuje.

Sistem radi samo ako je put od hvataljke do uzemljivača neprekinut i mehanički stabilan, pa se na nosačima i spojevima ne štedi. Dodir dva različita metala treba izbegavati ili razdvojiti odgovarajućim elementom, jer takav spoj vremenom korodira. Dimenzije trake, broj spusnih vodova i izvedba uzemljivača proizlaze iz projekta. Materijal kupuju izvođači specijalizovani za gromobranske instalacije i uzemljenje, elektroinstalateri i službe održavanja, a traži se i pri rekonstrukciji na starijim objektima.

Gromobrani3 art.Aktivni gromobran, odnosno hvataljka sa uređajem za rano startovanje, postavlja se na najvišoj tački objekta i služi da prihvati atmosfersko pražnjenje i da mu definisan put do zemlje. Umesto da struja groma nađe put kroz krovnu konstrukciju, instalacije i opremu u objektu, ona se vodi kontrolisano — spusnim vodom koji počinje na samoj hvataljci i završava se u uzemljivaču. Hvataljka je samo jedan element instalacije. Uz nju idu jarbol ili nosač na koji se montira, spusni vod, merno-spojno mesto na kome se instalacija razdvaja radi merenja i uzemljivač. Bez tog lanca uređaj sam po sebi nema funkciju, pa se nabavlja i ugrađuje kao deo celokupne gromobranske instalacije, prema projektu. Ova kategorija obuhvata hvataljke iz programa Skylance, u oznakama SL-25, SL-45 i SL-65. Šta tačno razlikuje pojedine oznake unutar serije pripada tehničkoj dokumentaciji proizvođača i proverava se u njoj pre naručivanja. Izbor se ovde ne svodi na model sa police. Merodavno je ono što je projektant gromobranske instalacije propisao za konkretan objekat, jer se tip hvataljke, visina jarbola, broj i trasa spusnih vodova i izvedba uzemljivača određuju proračunom. Uz to se gledaju mesto i način montaže na najvišoj tački objekta, otpornost konstrukcije na dugotrajno izlaganje atmosferi i koroziji, i usklađenost sa ostalim elementima postojeće instalacije. Ove proizvode kupuju izvođači gromobranskih i elektroinstalaterskih radova, projektanti i investitori koji opremaju stambene zgrade, hale, skladišta i poslovne objekte. Projektovanje, ugradnju i periodično ispitivanje instalacije obavlja stručna služba.Istraži →

Gromobranska traka i nosači10 art.Gromobranska instalacija je lanac: hvataljka na krovu, krovni vod, spusni vod niz fasadu i uzemljivač u zemlji. Traka i nosači su ono što taj lanac fizički drži na objektu. Najčešći provodnik je čelična pocinkovana traka, a uz nju idu potpore, stezaljke i spojni elementi koji je pridržavaju i povezuju. Potpore se biraju prema mestu ugradnje i vrsti krova. Potpora za krovni vod tipa JUS 920 postavlja se na sleme, potpora za vertikalni vod JUS 925 vodi traku niz zid ili krovnu ravan, a stezaljka za oluk povezuje instalaciju sa limenim opšivom. Ukrsni komadi po oznakama iz iste grupe standarda služe za spajanje trake sa trakom ili trake sa okruglim provodnikom na mestima ukrštanja — vijčani spoj mora biti pritegnut i zaštićen, jer je svaki loš kontakt slaba tačka celog sistema. Poseban element je merno-spojno mesto, kutija koja se ugrađuje u fasadni zid i u kojoj se spusni vod razdvaja od uzemljivača. Bez nje se otpor uzemljenja ne može izmeriti pri periodičnom pregledu instalacije. Pri izboru se gledaju dimenzije i materijal trake, vrsta zaštite od korozije, usklađenost nosača sa krovnim pokrivačem — crep, lim ili ravan krov — i to da svi delovi koji se dodiruju budu materijalno usklađeni, kako ne bi došlo do galvanske korozije na spoju. Kupci su pretežno izvođači gromobranskih instalacija, krovopokrivači i elektroinstalateri, ali i vlasnici objekata koji dopunjuju ili obnavljaju postojeću instalaciju.Istraži →